Je loopt niet zomaar een marathon. En je ontwikkelt ook niet zomaar een nieuwe vaardigheid, toch?
Maar yes, ik heb het gedaan. Twee weken geleden heb ik mijn eerste marathon (Amsterdam) uitgelopen! De laatste kilometers waren zwaar, maar wat heb ik genoten. En wat heb ik veel support gehad. Terugkijkend zie ik steeds meer parallellen met mijn vakgebied Leren en Ontwikkelen. Leuk!
Want stel dat een marathon lopen je (leer)doel is. Hoe zorg je er dan voor dat je dat doel bereikt? Die vraag stellen we ons binnen L&O ook. Wat moet iemand uiteindelijk kunnen en wat is daarvoor nodig? Maar ook: waarom willen we dat eigenlijk bereiken?
Begin bij de ambitie!
Waarom wil ik eigenlijk een marathon lopen? Sommigen zeggen dat alleen ‘gekken’ dat willen. Maar mijn persoonlijke ambitie is om mezelf uit te dagen en iets te bereiken wat ik nog niet eerder heb gedaan. Dat is een marathon lopen!
Een halve had ik al eens gedaan, dus ik was al halverwege 😉.
Binnen L&O is dat niet anders. Een training of leerinterventie staat niet op zichzelf, maar moet bijdragen aan een groter doel. Misschien wil een organisatie klantgerichter werken, beter samenwerken of inspelen op veranderingen in de markt. Een training in gesprekstechnieken of samenwerking is dan geen doel op zich, maar een middel om die ambitie waar te maken.
Daarom begin je niet bij de vraag welke training je gaat aanbieden, maar bij wat je wilt bereiken en waarom.
En wat als mijn ambitie onderweg verandert, ik wil bijvoorbeeld niet alleen de marathon uitlopen, maar dit ook binnen een bepaalde tijd doen? Dan vraagt dat mogelijk om een andere trainingsopbouw. Hetzelfde geldt voor organisaties: als de visie of strategie verandert, kunnen ook de gewenste kennis, vaardigheden en het gedrag van medewerkers veranderen.
De ambitie bepaalt de route. En als dat verandert, moet je opnieuw kijken of je nog op de juiste weg zit.
Een goede voorbereiding vraagt om maatwerk
Een marathon loop je niet door ineens 42,195 kilometer te gaan rennen. Je bouwt je conditie en vaardigheden geleidelijk op met een trainingsschema dat toewerkt naar je doel.
Ik train met een coach die mijn schema opstelt, feedback geeft en bijstuurt wanneer dat nodig is. Tijdens mijn vakantie in Frankrijk merkte ik bijvoorbeeld dat hardlopen in de warmte en bergen heel anders is dan thuis. Een intervaltraining die op papier prima leek, bleek in die omstandigheden behoorlijk pittig.

Ook binnen L&O moet je rekening houden met de praktijk en met verschillen tussen mensen. Wat iemand al weet en kan, hoeveel ervaring diegene heeft en welke omstandigheden een rol spelen, beïnvloedt wat nodig is om verder te komen.
Mijn vriendin traint ook voor een marathon, maar volgt een heel ander schema. We werken naar hetzelfde doel, maar onze route ernaartoe verschilt.
Een goed leertraject heeft dus een heldere opbouw, passende leerinterventies en ruimte om bij te sturen. Niet iedereen hoeft dezelfde route te volgen om hetzelfde doel te bereiken.
Foto: Mijn vader links en ik
Ondersteunende omgeving
Mijn coach helpt me om verstandig op te bouwen, houdt me scherp en stimuleert me om door te zetten. Maar hij loopt de kilometers niet voor mij. Dat moet ik zelf doen.
Ook mijn omgeving speelt een belangrijke rol. Vrienden en familie steunden me tijdens mijn voorbereiding. Zo zeiden ze weleens: sla die volleybalwedstrijd of werkafspraak maar over, je moet trainen voor je marathon. Dat lijkt misschien klein, maar het betekent dat er ruimte wordt gemaakt voor mijn doel.
En precies daar ligt ook een verantwoordelijkheid voor organisaties. We verwachten dat medewerkers zich ontwikkelen, maar geven we ze daar voldoende tijd voor? Is er ruimte om te oefenen, fouten te maken en feedback te krijgen? En stimuleert het management die ontwikkeling ook daadwerkelijk?
Een mooi leertraject alleen is niet genoeg. Leren vraagt niet alleen inzet van de medewerker, maar ook een omgeving die ontwikkeling mogelijk maakt.
Performance support
Tijdens het hardlopen gebruik ik mijn Garmin-horloge. Het geeft informatie over mijn tempo, hartslag en afstand. Daarmee kan ik mijn inspanning beoordelen en mijn tempo waar nodig aanpassen. Dat is een vorm van performance support: ondersteuning tijdens het uitvoeren van een taak.
Op de werkvloer kennen we vergelijkbare hulpmiddelen, zoals checklists, stappenplannen en instructies. Ze helpen je om kennis en vaardigheden op het juiste moment toe te passen.
Maar tijdens mijn marathon ontdekte ik ook hoe belangrijk de mensen langs de route zijn. Juist toen de laatste kilometers zwaar werden, waren de aanmoedigingen van supporters ontzettend waardevol.
Ook op het werk gaat ondersteuning verder dan hulpmiddelen en informatie. Het gaat om collega’s die meedenken, leidinggevenden die helpen en een team waarin je vragen kunt stellen.
Een training bereid je voor op de praktijk. Performance support helpt je verder wanneer je het geleerde daadwerkelijk nodig hebt.
De finish is behaald. En nu?
Ik heb mijn ambitie waargemaakt: ik heb de marathon uitgelopen. Maar dat betekent niet dat ik volgende week opnieuw een marathon kan (of wil 😉) lopen. Ik wil mijn conditie en vaardigheden behouden, omdat ik mezelf wil blijven uitdagen en blijf daarom trainen.
Dat geldt ook voor leren en ontwikkelen. Een training afronden betekent niet automatisch dat kennis beklijft of nieuw gedrag blijvend wordt. Daarvoor moet je het geleerde toepassen, blijven oefenen en feedback krijgen.
Daarom is borging zo belangrijk. Niet alleen kijken of iemand een training heeft gevolgd, maar vooral of het geleerde terugkomt in de praktijk en op de langere termijn behouden blijft.
Ook mijn eigen doel kan veranderen. Misschien wil ik in de toekomst mijn tijd verbeteren, of wil ik vooral blijven hardlopen om mijn conditie op peil te houden.
Voor organisaties geldt hetzelfde: blijf toetsen of de ontwikkeling nog aansluit bij de organisatiedoelen. Want als de ambities veranderen, moet de ontwikkeling meebewegen.
De finish is dus niet per se het einde. Het is een moment waarop je een doel hebt bereikt en van waaruit je verder kunt bouwen.
Voor nu ga ik ook even genieten van de rust en zit ik nog even op een wolk van ‘trots’ en bedenk ik wat mij volgende doelen zijn.
Liset en ik!
