Artikel geschreven door: Irma van Houts
Publicatiedatum: 10 dec 2024 om 15:01
Met toestemming overgenomen van ‘community edusources’, Innovatief leren: de kracht van co-creatie in e-learning · Maken, bewerken & publiceren​ · Community edusources

Een e-learning Informatievaardigheden ontwerpen die voor iedere HAN-student op elk moment in zijn studie te gebruiken is … hoe doe je dat? Door co-creatie! In deze blog praten Robert Benjamins en Dorien van der Wiel je graag bij over samen leren en samen maken: co-creatie en e-learning in actie.

Robert en Dorien – informatiespecialisten bij de HAN Studiecentra en kartrekkers van de e-learning Informatievaardigheden – geven samen met hun collega’s gastlessen bij een groot aantal HAN-opleidingen die informatievaardigheden in het curriculum hebben opgenomen. Niet alleen maken informatievaardigheden onderdeel uit van de onderzoeksvaardigheden van iedere HAN-student, het legt vooral de basis voor het zoeken naar en vinden van betrouwbare bronnen. Wereldwijd heet het Information Literacy/Skills.

Wat was de aanleiding om een e-learning te ontwerpen?

“Het ontwikkelen van de competentie Informatievaardigheden vergt behoorlijk wat van de student. Hoe mooi zou het daarom zijn om dit leertraject zo interactief mogelijk te kunnen aanbieden… Met de e-learningtool Articulate Rise lag deze wens ineens binnen handbereik. Door de afwisseling van theorie met quizzen, kennisclips of toetsen kun je met deze tool een optimaal leereffect bereiken binnen een vormgeving die past bij de doelgroep. En dat past weer sterk binnen het concept van blended learning.”

Hoe hebben jullie een keuze gemaakt voor de leerdoelen in de e-learning module?

“De theoretisch basis van Informatievaardigheden ligt vast in het zogenaamde Raamwerk Informatievaardigheden met daarin duidelijke leeruitkomsten op drie niveaus. Het bleek echter een stevige uitdaging te zijn om deze leerdoelen en leeruitkomsten één op één te kunnen vertalen naar een e-learning module. Direct in de beginfase beseften we dat we zoveel mogelijk input wilden verzamelen over het maken van een didactische opzet voor deze e-learning.”

De verrijking van co-creatie – hoe ontstond dat?“

Binnen de HAN bleek de ondersteuning op het gebied van online leren erg breed. We hebben daar veel kennis kunnen ophalen door bijvoorbeeld cursussen te volgen over blended learning. Maar ook op diverse platforms over online leren en bij expertiseteams zoals Digi- en datavaardigheid. In dat verrijkings- en zoekproces zijn we in gesprek gegaan met onder andere onderwijskundigen bij de HAN, met Lydia Doornebos en Jochem ten Böhmer. En onze directe collega/adviseur Digitale Leermaterialen bleek over een breed netwerk te beschikken. Dat bracht op diverse momenten en in wisselende samenstellingen steeds groepjes bij elkaar die kennis met elkaar deelden en de samenwerking met elkaar opzochten, op tijdelijke basis of structureel. Het samenbrengen van die contactpersonen zorgde ook voor een kantelpunt in het proces van co-creatie: externe partner  NXT-ED kwam in beeld. Deze organisatie bestaat uit een team van learning professionals en ontwerpt o.a. digitale leertrajecten. Bovendien – en heel essentieel – bleek dat er tegelijkertijd nog financiële ruimte was binnen de NPO-gelden.”

Hoe verliep de samenwerking met NXT-ED?

“Het contact met NXT-ED werd eind 2023 snel en soepel gelegd. Meteen werd de opdracht – help ons met het ontwerpen van een e-learning Informatievaardigheden – met veel enthousiasme opgepakt. Er volgde een periode van intensieve samenwerking. Eerst werden de leerdoelen geformuleerd waarbij de taxonomie van Bloom als basis diende. De volgende stap was het maken van een ‘duurzaam storyboard’. Duurzaam in de zin van: niet afhankelijk van een tool en vooral flexibel aan te passen in de komende jaren. Daarna gingen Lianne Ilsink en Chiel Huijink van NXT-ED modules bouwen: het gehele proces heeft iets meer dan een half jaar in beslag genomen. Iedere stap in het proces vroeg om afstemming en samenwerking. Het resultaat? Vijf deelmodules die de student op een interactieve en intuïtieve manier door alle stappen van Informatievaardigheden begeleiden.”

De aansluiting met de doelgroep: hoe heeft dat vorm gekregen?

“Tijdens het proces van de co-creatie hebben we ook contact gezocht met studenten van de opleiding Learning & Development. Want hoe mooi zou het zijn als studenten niet alleen de doelgroep waren maar ook een actief onderdeel van het maakproces zouden zijn. Helaas – en achteraf ook terecht – bleek het niet mogelijk te zijn om dit in een stage-opdracht vorm te geven. Nu de e-learning echter live is, willen we alsnog de studenten van deze opleiding benaderen als partners in het evaluatieproces. In de e-learning zelf heeft de aansluiting met de doelgroep ook een virtueel gezicht gekregen. In iedere module neemt avatar Julia (een denkbeeldige HAN-studente) de student stap voor stap mee in haar zoektocht naar betrouwbare literatuur bij het onderwerp ‘het effect van social media op studieprestaties’. Ze wordt daarbij geholpen door informatiespecialist-avatar Daan. Hij geeft vanuit zijn expertise antwoord op alle vragen van Julia. Door te kiezen voor een denkbeeldige leeftijdsgenoot is gezocht naar de aansluiting met de huidige leefwereld van de HAN-student.”

Hoe kijken jullie terug op het samenwerken op inhoud en proces?

“Het was mooi om te zien hoe voor en tijdens het ontstaansproces steeds meer collega’s aansloten! Daaruit is binnen de HAN Studiecentra het team E-learning ontstaan. Maar daar bleef het niet bij. Er zijn nu samenwerkingen met werkgroep Onderwijs vanwege het raamwerk, met team Digitaal vanwege de techniek en de implementatie in BrightSpace, met Open en Online Leermaterialen vanwege het (landelijk) delen van de e-learning, met collega’s die de posters ontwierpen voor de promotiecampagne en met weer andere collega’s die de eerste versie van de e-learning wilden redigeren. Het werken in wisselende samenstellingen op inhoud en proces zorgt niet alleen voor een breed draagvlak maar ook voor een krachtig product dat continue in ontwikkeling blijft.”

Wat was de meerwaarde van het werken met een externe partij?

“De meerwaarde van de samenwerking met NXT-ED als externe partij met onderwijskundige kennis is groot. Want je gaat met een nieuwe blik naar je les- en leermateriaal kijken. En dat levert veel inzichten op. In de gastlessen waren we relatief veel kennis in korte tijd aan het zenden en werd het lesmateriaal en de theorie vastgelegd in zogenaamde LibGuides. Het nadenken over het faseren en het laten landen van je lesstof kwam, dank zij deze samenwerking, in een ander daglicht te staan. Het blenden en innoveren van je fysieke en online lesactiviteiten en daarin de juiste keuzes maken qua niveau, leerdoelen en – uitkomsten, dat is grote verantwoordelijkheid. Als je dat dan mag toetsen aan de kennis van een externe partij … ja, dat is van grote waarde gebleken. Co-creatie inspireert én versterkt.”